Vlag Uit Route 3:

De Pekela’s

Wetenswaardigheden route 3 - Oude Pekela, Westerlee, Meeden, Nieuwe Pekela

1. Westerlee was vóór 1821 samen met Heiligerlee een kerkelijke gemeente. Als parochie bestond Westerlee zeker in 1391 en in een oude kloosterkroniek wordt de naam zelfs omstreeks 1230 genoemd. Deze parochie was verbonden aan het nonnenklooster van de Norbertijners in Heiligerlee. De huidige kerk (nu Nederlands Hervormde kerk) is gebouwd in 1776. Boven de kerkdeur prijkt het beeldje van St. Joris met de draak. Het verhaal gaat dat St. Joris eens Westerlee van een draak, die zich in het veen ophield, bevrijd heeft. Westerlee is gelegen op een zandrug (lee). Aan de noordkant van het dorp bevindt zich kleigrond en ten zuiden van het dorp vindt men veengrond.
2. Westerlee hoort bij de gemeente Scheemda en heeft het karakter van een landbouwdorp nog behouden. Heel bepalend voor deze streek zijn de grote, mooie boerderijen.
3. Het dorp Meeden is een middeleeuws wegdorp langs, in het noorden de oude vloedlijn van de Dollard en in het zuiden de vroegere venen, nu de Veenkoloniën. Meeden ligt aan de N33, en is, net als Westerlee, bekend om de monumentale boerderijen met tuinen met de vele grote, oude bomen. Meeden hoort bij de gemeente Menterwolde.
4. Aan de linkerkant van de weg ziet u bij de boerderij op nummer 118 een in ere herstelde ‘slingertuin’. Deze tuinen kwamen vroeger veel voor bij de boerderijen in het Oldambt. Ze zijn veelal in verval geraakt, maar worden nu, vaak met subsidie, weer in oude staat hersteld. Kenmerken van de slingertuinen zijn: veel paadjes, een heuveltje, treurbomen en een vijver.
5. In Zuidwending ziet u na circa 100 meter aan de rechterzijde een klein kerkgebouwtje. Dit gebouwtje, vroeger in gebruik als Mennistenkerkje, is thans eigendom van het beroemde mannenkoor Albatros en wordt als repetitieruimte gebruikt.
6. Aan de overkant van het Pekelderhoofddiep is de ruimte onder het viaduct opgevuld met geveltjes (zie foto). Deze geveltjes lijken op de woningen die hier vroeger gestaan hebben. Achter de geveltjes is aluminium plaatwerk aangebracht, waardoor de geveltjes extra geaccentueerd worden.
7. Op het kruispunt Veendammerweg/Onstwedderweg staan een aantal mens- en paardenfiguren die in vloeiende beweging de aarde en lucht inwijzen. Bij deze figuren wordt een relatie aangegeven tussen aarde (moeras-veen), mensen, lucht en de strenge verticale lijnen die het landschap bepalen.
8. Nog even iets over de directe omgeving van Voorheen Champ Clark in nieuwe Pekela. De Pekel A is van oorsprong een veenriviertje en meanderde voor het huis. De afwatering vindt plaats in de Dollard. Het veen werd ontgonnen, wijken en kanalen werden aangelegd. tegenover het huis mondt het 4 kilometer lange kaarsrechte kanaal naar Alteveer in de Pekel A. Twee kleuren water mengen zich. Okergeel en bruin. Water uit Westerwolde en water uit de Veenkoloniën. Uniek is verder het stratenpatroon. Oorspronkelijk alleen een cijfer in blokken rondom de bruggen over het kanaal zijn er later straatnamen aan toegevoegd. In de rest van de wereld zal het onmogelijk zijn om langs een recht kanaal te verdwalen maar hier gebeurt dat dagelijks.